Logo BWR Academie

Doelmatig trainen

Dressuur is voor veel mensen een vage sport. Is het wel een sport? Een vraag die regelmatig gesteld wordt. Er worden duizenden uren besteed aan training voor slechts 5-10 minuten rondrijden tussen de witte hekjes.

Maar in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, gaat dressuur niet alleen over het aanleren van trucjes aan je paard en het is doel is ook niet om te concurreren en rozetten te winnen.

Wat heeft het dan voor zin om rondje na rondje na rondje te rijden met je paard? 

En daar gaat het in dit blog dus over. 

Maar eerst, waar komt dressuur vandaan?

In zijn puurste klassieke vorm was het oorspronkelijke doel van dressuur cavaleriepaarden te trainen voor oorlog.

Het woord ‘dressuur’ komt van het Franse werkwoord ‘dresser’ en betekent in de context van dieren ‘trainen’. 

In wezen is dressuur dus gewoon het trainen van het paard. En tijdens oorlog kan het verschil tussen een goed getraind paard en een slecht getraind paard letterlijk het verschil betekenen tussen leven en dood!

Wanneer een paard gebruikt werd in de gevechten moest het paard goed te manoeuvreren zijn, behendig, in balans (zowel karakter als lichamelijk) en in staat zijn om naast de ruiter te ‘vechten’ door ‘de lucht boven de grond’ te gebruiken.

Tegenwoordig is de enige plek om de oude vaardigheden en bewegingen te zien als onderdeel van vertoningen die worden gegeven door de Spaanse Rijschool in Wenen en verwante rijscholen in Portugal en Spanje. Bewegingen als de ‘levade’ en de ‘capriole’ komen (Godzijdank) niet voor in hedendaagse dressuurproeven.

Dus, wat is het nut van moderne dressuur?

In de 21e eeuw worden paarden voornamelijk nog gehouden voor plezier en competitie, en de FEI (het internationale bestuursorgaan voor paardensport) stelt dat het doel van dressuur als volgt is:

“Het doel van dressuur is de harmonieuze ontwikkeling van de lichaamsbouw en het vermogen van het paard.

Het resultaat moet zijn dat het paard kalm, soepel, los en flexibel wordt, maar ook zelfverzekerd, attent, scherp, waardoor een perfecte verstandhouding met zijn ruiter ontstaat.”

Om nog een stap verder te gaan hebben we het doel van dressuur opgesplitst:

1. het paard weer in balans te brengen

2. duidelijk met het paard kunnen communiceren

3. harmonie

Hieronder werk ik ze alledrie uit! 

1 – Om het paard weer in balans te brengen

De belangrijkste stap is een stap die nooit klaar is. Je kunt hem alleen verfijnen. En nog meer verfijnen. Maar klaar met dit onderdeel trainen raak je nooit. Waar dit over gaat? Het moeilijkste van de training: 

Het in evenwicht brengen van het paard onder het gewicht van de ruiter en de uitrusting.

Omdat een paard een lange hals heeft en een lichaam als een soort tafel met vier poten, zal het onder het zadel automatisch meer gewicht naar de voorkant brengen. De schedel is zwaar, het zadel ligt net achter de schouders en wij gaan daar ook nog eens op zitten. 

Het paard gebruikt de hals en het hoofd om de balans naar voren te rijden en dat noemen we: het paard loopt op de voorhand. 

Als je dan ook nog beseft dat de meeste blessures van een paard in het voorbeen optreden is het dus onze verantwoordelijkheid om te zorgen dat we in de training keihard ons best doen om het paard in die balans te krijgen. 

Wanneer het paard op vier benen het gewicht kan verdelen zal het veel functioneler bewegen waardoor het risico op blessures verkleint wordt. 

Het paard moet geleidelijk van de voorhand gebracht worden, waar hij door het toevoegen van ons gewicht is neergezet. 

Dan moet het paard leren hoe hij zijn achterhand moet gebruiken met een opgeheven en afgeronde rug, zodat hij ons gewicht op zijn lichamelijk veel sterkere achterbenen kan dragen! 

Dit herbalanceren van het paard heeft de hoogste prioriteit in de training en het is de reden waarom we onze paarden vragen om ‘vanuit de nageeflijkheid’ te werken, omdat alleen in zo’n functionele houding het paard de ruiter kan dragen zonder zichzelf fysiek te beschadigen.

Het is balans brengen van het paard  gebeurt geleidelijk gedurende de jaren van de opleiding van het paard. 

Stap voor stap moet dit opgebouwd worden en ook in de dressuurproeven zie je deze opbouw terug. 

Oefeningen die in proeven gevraagd worden, zoals schouderbinnenwaarts, appuyeren en pirouettes, moeten geen doel worden. In plaats daarvan gebruik je ze als trainings oefening om het paard in balans te krijgen. 

Naast het feit dat het paard in een biomechanische functionele houding kan bewegen, zijn er nog andere zaken die ontstaan doordat de balans van het paard verbeterd:

⁃ Verbeterde mobiliteit en lichtheid van de schouders van het paard.

⁃ Het vermogen om lichamelijk te  herstellen na inspanning en de natuurlijke gangen van het paard te verbeteren.

⁃ Verbeterde souplesse, zowel in lengterichting als lateraal.

⁃ Gebrek aan weerstand, fysiek en mentaal, resulterend gehoorzaamheid

⁃ Verbeterde rechtheid die zorgt voor een gelijkmatige ontwikkeling (en slijtage) aan beide zijden van het paardenlichaam.

Over het algemeen wordt het paard aangenamer om te rijden.

Reden 2 – Duidelijk met het paard kunnen communiceren 

Om iets met het paard te kunnen doen, is het absoluut noodzakelijk dat we met hem kunnen communiceren in een taal die hij begrijpt.

Een goede correcte en systematische training zorgt ervoor dat er een tweerichtingscommunicatie ontstaat die duidelijk is voor zowel paard als ruiter.

We willen niet alleen het paard weer in balans kunnen brengen (reden 1), we willen dat ook zonder weerstand voor elkaar krijgen. 

Om dit te laten gebeuren, moet het paard de ontwikkeling in de training gedurende de jaren gemakkelijk en comfortabel vinden! Om die reden moeten we hem niet alleen fysiek maar ook mentaal ontwikkelen, en daarom is die duidelijke tweerichtingscommunicatie nodig.

Door een juiste training wordt het paard  alles in een logische volgorde aangeleerd; de ene ontwikkeling bouwt voort op de andere ontwikkeling. Dit stelt ons in staat om het paard vanaf de basisbewegingen tot en met de meer ingewikkelde bewegingen te laten ontwikkelen en dit soepel en gemakkelijk te doen, terwijl het paard gelukkig blijft in zijn werk.

Als je deze taal eenmaal met je paard hebt ontwikkeld groeit het vertrouwen en de samenwerking. Er is bij ruiter en paard  minder twijfel en minder verwarring, wat helpt om de basis te vormen van een harmonieus partnerschap en een ‘gelukkige atleet’. 

Belangrijk is dat de  communicatie werkt volgens de natuurwetten en rekening houdt met de natuurlijke biomechanica van het paard en hoe het paard denkt en leert. 

Tot slot; een duidelijke communicatie tussen ruiter en paard zal elk paard ten goede komen, ongeacht het type/ras en ongeacht de discipline die je kiest om te doen.

Reden 3 – Harmonie

Alle oefeningen die we hopen uit te voeren in onze dressuurproeven, van verruimen en zijwaarts gaan tot piaffe en passage, kan je  elke dag terug zien wanneer er een koppel paarden in een weiland loopt. Paarden doen al deze dingen in vrijheid, in het spel, in paniek en met hengsten ook in de paringsdrift.

Door het in balans brengen van het paard (reden 1) en het ontwikkelen van een duidelijk communicatie tussen paard en ruiter  (reden 2) kunnen we onze paarden zo krachtig ontwikkelen totdat ze dergelijke bewegingen op commando kunnen doen!

En dat met ons in het zadel terwijl het lijkt alsof ze amper hulpen krijgen.

En wat is er mooier dan een glorieus beeld van harmonie tussen paard en ruiter terwijl ze samen ‘dansen’ in het midden van de rijbaan? 

Zulke harmonie is alleen mogelijk als het paard wordt getraind met mededogen en begrip voor zijn behoeften en capaciteiten! De uitvoering kan alleen zo mooi worden als het paard echt ontspannen is en er in zijn opvoeding geen angst gebruikt is om iets voor elkaar te krijgen.

Hoewel niet elke ruiter een dressuurproef wil rijden, moeten je toch werken aan een harmonieuze prestatie, of dat nu het uitvoeren van een galoppirouette is tijdens een kür op muziek of tijdens een parcours.

Moderne dressuur is ontstaan vanuit de behoefte om cavaleriepaarden gehoorzaam te maken, sterk genoeg te maken om een lang arbeidsleven te hebben en behendig genoeg te maken om te presteren in de strijd.

Tegenwoordig ligt de focus van de dressuur op het opnieuw in balans brengen van het paard en de ontwikkeling van een duidelijke en simpele communicatie wat tot resultaat heeft dat je in harmonie kunt werken en trainen.

Niet elk paard zal een topper op wereldniveau worden, maar als je ernaar streeft om je paard fysiek en mentaal te ontwikkelen op een correcte manier, stap voor stap, dan heb je een gelukkige samenwerking met een paard dat blij en gezond zal blijven.

Wil je weten hoe je je paard op deze manier kunt ontwikkelen? Meld je dan aan voor de BWR Academie en bekijk de verschillende modules over het trainen van je paard! Van de cirkel naar de rijbak, hulpen geven vanuit je zit en de hele training tot en met de grandprix. Allemaal met normale ruiters en paarden!

Aanmelden? Dat kan via deze link!

Delen:

Andere artikelen:

Hulpen geven

In dit blog wil ik het hebben over het geven van hulpen. Het is bij het geven van hulpen belangrijk dat je rekening houdt met

Lees meer »

De BWR Academie

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *